Verwacht

  • Gezicht van...
  • Rafelroutes
  • Snippers
  • Door Covid19 houdt de redactie van Liemers Gezicht zich ook gedeisd. 
  • Het is op dit moment daarom niet bekend wanneer een nieuwe editie zal verschijnen.
  • Voor eerdere publicaties klik op de rubrieknaam en scroll naar beneden. 

 

   

 

 

COSA kopie

De behandelaar

Vorig jaar is Liemers Gezicht gestart met een artikelenreeks over de problematiek rond zedendelinquenten. Het eerste artikel verscheen op 15 september 2015 en was gewijd aan COSA. Vandaag gaat het over de behandelaar. In de loop der tijd verschijnen nog meer artikelen over dit onderwerp.

Na een kleine 40 jaar hulpverlening is hij niet meer zo gauw van zijn stuk te brengen. “Honderden cliënten, daders van zedendelicten, mensen met extreem agressief gedrag, maar ook jeugdigen met gedragsproblemen heb ik in de loop der tijd behandeld en begeleid. Natuurlijk kijk ook ik met afschuw naar sommige delicten. Aan de andere kant staat daar een mens die ik begripvol wil en moet benaderen wil de behandeling resultaat hebben. Een persoon die zich geaccepteerd voelt ongeacht zijn daden waarvoor hij verantwoordelijk is. Voor een behandeling zijn het opbouwen van een relatie en het wekken van vertrouwen cruciaal. Het is mijn taak om afstand te bewaren, het gedrag krachtig te veroordelen, maar de dader als mens te accepteren. In dat spanningsveld moet ik laveren om mijn werk goed te kunnen doen.”

Medegevoel en interesse
Vanuit een wetenschappelijke interesse voor mensen en hun drijfveren ging Han Hillege psychologie studeren. In 1978 studeerde hij af als psycholoog en psychotherapeut. Hij werkte vervolgens in een TBS-kliniek en de jeugdhulpverlening. Inmiddels al weer zeven jaar is hij verbonden aan de ambulante hulpverlening van Transfore in Deventer en Enschede. Over het waarom van zijn beroepskeuze zegt hij: “Medegevoel en interesse in mensen en hun beweegredenen zijn nog steeds mijn drijfveer. Ik wil me blijven verbazen over en verdiepen in de vraag waarom mensen doen wat ze doen.”

Grotere effectiviteit
Gedurende zijn lange loopbaan heeft Han Hillege veel expertise opgebouwd in de behandeling van zedendelinquenten als incestplegers, exhibitionisten en pedofielen. Het interview met Han is dan ook speciaal hier op gericht. Waarom? Han: “Om een poging te doen de complexiteit van de problematiek, die dikwijls haar oorsprong in iemands jeugd vindt te duiden en zichtbaarder te maken. De samenleving oordeelt knalhard over pedofielen en incestplegers. Kijk naar de onrust die ontstaat als bekend wordt dat een zedendelinquent ergens woonruimte heeft gekregen. Hoe kunnen we hiermee als maatschappij op een effectievere manier omgaan, dat is de kernvraag. Let wel, ik bagatelliseer niets, heb zelf een paar dochters en kleinkinderen en moet er niet aan denken dat hen iets wordt aangedaan.”

Hoop vervlogen
“In het begin van mijn loopbaan was ik nog optimistisch over de veranderingen die we als samenleving zouden kunnen realiseren. Die hoop heb ik inmiddels opgegeven. Gelukkig is cynisme mij vreemd. Teleurgesteld over het gebrek aan nuance, het achterwege blijven van een maatschappelijke inbreng die horizonnen zou kunnen verschuiven ben ik wel. Hier dweil je de wateroverlast weg, elders ontstaat opnieuw hoog water. Daar bedoel ik mee dat primitieve mechanismen zoals de zedendelinquent als zondebok zien, flink van leer trekken of je juist compleet distantiëren van deze problematiek vergelijkbaar zijn met antisemitisme, vreemdelingenhaat en discriminatie. In al die gevallen geeft die houding een gevoel van jezelf beter voelen. In de kern is het een ontlasting van je eigen last. Ongeacht opleiding, ontwikkeling of achtergrond. Je ziet dit mechanisme in de hele samenleving terug. Het helpt ons alleen niet verder.”

Sociaal isolement
Wat helpt wel? “In ieder geval zorgen dat mensen met deze gedragsproblematiek zich niet verder terugtrekken. Sociaal isolement, uitstoting is funest. De terugslag, en dan doel ik op recidive, krijgen we als maatschappij op ons dak. Met insteken op individuele gevallen, hulpverlening op de m2 kunnen we het verschil maken. Wellicht met vrienden en familieleden, voor zover die nog te mobiliseren zijn. Na zo’n delict is er van een netwerk meestal niets meer over. En met COSA. COSA is een groep vrijwillige semi-professionals die in een eerste kring om een zedendelinquent heen gaan staan. Zij proberen de dader sociaal wat sterker te maken en nieuwe interessegebieden aan te boren. Want daar moet de prikkel, de nieuwe bevrediging vandaan komen. Het is heel moeilijk om oude gewoonten met een krachtige seksuele beloning als resultaat los te laten en er compensatie voor te zoeken. We zullen er meer aan moeten werken, want zedendelicten nemen niet af. In tegendeel. Digitalisering en anonieme netwerken als Tor hebben slechts het karakter ervan veranderd.”

Aangeboren of aangeleerd?
“Een van de vragen die me vaak gesteld worden is of pedofilie een aangeboren voorkeur is. Dat weet ik niet. Wat ik wel weet is dat de voorkeur voor pedofilie al vroeg in iemands leven kan ontstaan. Let wel, kán. Het zijn meestentijds gemankeerde kwetsbare en sociaal onbeholpen mensen met een problematiek die veelal op hun jeugd of pubertijd is terug te voeren. Huiselijk geweld, incest, drugs, verwaarlozing met als rode draad sociaal isolement. De kwetsbaarheid van het kind herkennen ze en raakt hen. Tegelijkertijd maken ze die kapot. Een kind moet zich nog ontwikkelen. Door ongewenst grensoverschrijdend gedrag van een volwassene raakt die kinderlijke onschuld, dat onbedorvene en pure bezoedeld. Ooit zei één van mijn cliënten ‘ik heb voor de vermoorde onschuld gezorgd’ en dat is het precies.”
door José Vleeming

Informatie:
Transfore
Cosa Nederland

Deel