Verwacht

  • Gezicht van...
  • Rafelroutes
  • Denksels
  • Tekentaal
  • Snippers
  • De volgende editie van Liemers Gezicht verschijnt naar verwachting eind oktober.
  • Voor eerdere publicaties klik op de rubrieknaam en scroll naar beneden. 

 

   

 

 

Header JTdeJong

Jan Thijs de Jong

Dit verhaal begint met de ongelooflijke geschiedenis van Timoko. Geboren uit een niet bijzonder getalenteerde vader en een middelmatig presterende moeder. Zijn Nederlandse fokkers, ze hadden niet veel fiducie in het dier, gaven hem gratis aan een onbekende Nederlandse trainer, Richard Westerink mee. Diens plan om in Frankrijk een succesvolle racestal op te zetten dreigde te mislukken. Tot Timoko verscheen.

Het racekanon zette de wereld én die van Westerink op zijn kop. Liep gedurende acht jaar de sterren van de hemel en nam in september 2017 afscheid van de draf- en renwereld. Zijn verdienste? Vijf miljoen aan prijzengeld! De moraal van dit verhaal? Het gebrek aan interesse in medialand voor sporten in de marge is zo groot dat zelfs een successtory niet wordt opgemerkt. Deze Franse draver heeft voor 90% Nederlandse roots door afkomst, eigendom en trainer. Toch bleef hij hier de grote onbekende.

Klein rolletje
Het epicentrum van de drafsport, boven de lijn Den Haag – Utrecht – Enschede, lijkt niet alleen in afstand maar ook in beleving een fiks eind van de Liemers verwijderd. De werkelijkheid is anders. In Beek bij manege de Liemers (familie Oortveld) runt Jan Thijs de Jong een africhtings- en opleidingsplek voor dravers. Entraînement in jargon. Hoogste tijd om uit te zoeken wat deze trainer en pikeur drijft. Realistisch is hij in ieder geval: “Ik heb mijn dravers nog niet op enige gelijkenis met Timoko kunnen betrappen, maar wat niet is, kan nog komen.”

Kermiskoers
De drafsport kent twee disciplines: kortebaan en langebaan. Wedstrijden waarbij de pikeur in een sulky achter het paard zit en in een zo rap mogelijk draftempo, snelheden van 50 – 60 kilometer zijn geen uitzondering, het parcours aflegt. Kortebaandraverijen zijn meestentijds gelegenheidsdraverijen en vaak gekoppeld aan kermissen en dorpsfeesten*. Ter plekke wordt op straat een lading zand gestort en een baan tussen 270 en 310 meter ingericht. Behalve veel spektakel in de dorpskern speelt wedden een belangrijke rol. Onder het genot van veel gezelligheid geld zetten op jouw favoriete paard, ach er zijn slechtere manieren om je vrije middag door te brengen. De Jong: “Kortebaandraverij is geknipt voor explosieve flitsstarters. Vergelijk het met schaatsers als Erben Wennemars en Sven Kramer. In persoonlijkheid en discipline elkaars tegenovergestelde. Met dravers is het niet anders.”

Stayers
Langebaandraverijen worden op draf- en rencentra gehouden. De meest voorkomende afstand is 2000 meter. Eenmaal per jaar mogen de pikeurs hun krachten meten in Alkmaar. Daar wordt de langste koers van Europa gereden over maar liefst 4,5 kilometer. “Een mooie afstand voor stayers, paarden die je niet op explosiviteit kunt vangen. Op de laatste paar honderd meter van het traject hebben ze altijd nog wat over en zien kans om vriend en vijand te verbazen. Puur kijkspektakel! Voor pikeurs zijn stayerswedstrijden door de hogere winstsommen aantrekkelijk. Je moet dan net wel zo’n stayer op stal hebben. Gelukkig hebben wij die, de merrie Evi Fiori. In koersen langer dan 2000 meter komt ze op de laatste 800 meter als uit het niets opzetten. Een knappe concurrent die haar dan nog kan kloppen.”

Omlopen
“Behalve de afstanden is er een ander belangrijk verschil tussen korte en lange baan. Bij kortebaners blijven via het knock out systeem (de winnaar gaat naar de volgende omloop) uiteindelijk twee paarden over die vervolgens de strijd beslissen. Bij langebaners is het eenmaal koersen, zo hard je kunt en dan is het gedaan.”

Groeiende populariteit
Hoe is het gesteld met de populariteit van de drafsport in Nederland? “Die was lange tijd heel minnetjes. De draf- en rensport en het wedden kun je niet los van elkaar zien. Casino’s en exorbitant hoge bedragen bij loterijen verleiden mensen soms tot andere keuzes. Daarbij is Nederland ondanks cracks uit het verleden als Henri Buitenzorg, Quicksilver en Action Skoatter nooit een echt draf- en ren minded land geweest. Het kan niet in de schaduw staan van Frankrijk en Zweden waar de competitie veel zwaarder is en het prijzengeld van een ander, lees veel hoger, niveau. De laatste tijd lijkt de publieke belangstelling hier weer wat aan te trekken.”

Een Friese Gelderlander

De geboren Fries woont met zijn partner Joyce en hun twee kinderen op het bedrijf. “Joyce en mijn vader doen veel trainings- en verzorgingswerk bij de paarden. Het tempowerk, op snelheid trainen, neem ik voor mijn rekening. Hoe een Fries in de Liemers verzeild is geraakt, is niet zo’n spannend verhaal. De draverswereld is redelijk compact, ons kent ons. Frans Oortveld (Manege Oortveld-Beek) was op zoek naar een jonge en ervaren trainer/rijder en zo ben ik in Beek beland. Mijn leerschool kreeg ik bij Cees Kamminga in Willemsoord en Rob de Vlieger in Zwaanshoek. Toonaangevende en zeer succesvolle dravertrainers- en –rijders. In het inmiddels opgeheven Deurne heb ik mijn diploma draf- en rensport behaald.”

Verschil in aanpak
Je mag hem gerust een prille ondernemer noemen. Nog maar een jaar geleden, maart 2017, is hij voor zichzelf begonnen. “Het is zeker wennen om als zelfstandige de hele stal te runnen. De boekhouding en andere administratieve rompslomp lagen me zwaar op de maag; inmiddels heb ik dat grotendeels uitbesteed. Alle aandacht gaat naar de 21 paarden die hier op stal staan. De verhouding merries – ruinen is ongeveer gelijk. Of er verschil in aanpak is? Jazeker, met merries moet je iets subtieler omgaan. Ruinen laten zich grosso modo wat makkelijker corrigeren. Als jaarling al beginnen we met beleren. Trainen kan hier bij huis op de 1100 meter lange trainingsbaan. Koersen doe ik in Wolvega, Duindigt, Groningen en Alkmaar maar vooral in Gelsenkirchen. Dat is de enige baan die rechtsom loopt. Daarom trainen we onze paarden zowel links- als rechtsom; het lijf moet zo soepel mogelijk blijven. Na de koerscarrière gaan de paarden meestal weg als rijpaard. Soms krijgen we terug dat dravers moeilijk in galop aanspringen. De ervaring leert dat het een kwestie van tijd is tot het paard weer voluit en makkelijk galoppeert.“

Draverskwaliteiten enzovoorts
Waar moet een goede draver aan voldoen? “Mooie rechte voeten moet ie hebben. Een goed hoofd met een prettig karakter en de wil om te lopen zijn net zo belangrijk. Met een goed hoofd bedoel ik rust in het hoofd, gemoedelijk, niet meteen hyper. Verder zijn dravers atletisch, niet te groot, niet te klein, dan heb je het wel zo’n beetje gehad.”

Wat wil je nog over jezelf kwijt?
“Je wil vast weten of ik ervan kan leven. Ja, dat lukt. Ik ben verzorger/trainer/rijder, geen eigenaar. Zeevisgroothandel J. Thiele uit IJmuiden is mijn sponsor. Noem hem maar even, vindt ie leuk. We hebben fijne paarden, een leuke stal met subtoppers met nog volop groeikansen. Niet alleen voor de paarden ook voor mijzelf. Op dit moment zit ik als trainer/rijder in de middenmoot. Ik heb mijn leeftijd mee, 30 jaar; de toppers van dit moment zijn zeker 15 – 20 jaar ouder. Doorgaan waar ik mee bezig ben om straks bij de grotere koersen een rol te spelen. Daar ligt mijn uitdaging.”

Hard wereldje
Jan Thijs is een echte liefhebber, maar ook zo reëel om te zien dat het een hard wereldje is. Willen zijn kinderen later in zijn voetsporen treden, hij zal ze geen strobreed in de weg leggen. “Misschien stribbel ik even tegen als mijn dochter haar leven als pikeur wil vormgeven. Het is nog steeds voornamelijk een mannenwereld, 90% is man, redelijk brutaal en niet altijd even zachtzinnig. Dat harde zou ik mijn dochter willen besparen.”

Peerdepietenkoers
Al zijn Jan Thijs’ dagen vol, hij maakt tijd om een bijzondere stagiaire, diergeneeskundestudente Sanne, te begeleiden. Vanaf januari traint zij tweemaal per week voor de op 28 april te houden Peerdepieten in Wolvega. Een in Royal Ascot Style gehouden drafrace die dit jaar voor de 61ste keer wordt gehouden. Jaarlijks reizen een paar honderd studenten van de faculteit diergeneeskunde Utrecht af naar Friesland om de Peerdepietenkoers op het Victoria Park in Wolvega bij te wonen. Aan die Peerdepietenkoers doen tien studenten diergeneeskunde mee. Een van die studenten is Sanne. “Haar kansen kan ik niet inschatten, de rest van het veld ken ik niet, maar reken maar dat ik voor haar zal duimen.”

• Op dinsdag 14 augustus 2018 wordt in Bemmel de Buitenzorg Kortebaandraverij gehouden. Op de Teselaar tussen de woonhuizen en gewoon op straat. 
Nederlandse Draf- en Renwereld
• 
Entrainement Jan Thijs de Jong

door José Vleeming

Deel