Verwacht

  • Gezicht van...
  • Rafelroutes
  • Snippers


  • De volgende editie verschijnt naar verwachting op vrijdag 24 april 2020.
  • Voor eerdere publicaties klik op de rubrieknaam en scroll naar beneden. 

 

   

 

 

Header111210 002

Mens, Machine, Natuur

Vanaf de brugweg tussen Babberich en Herwen kijk je vlak voor je de Oude Rijn oversteekt de Kleine Gelderse Waard in. Een open landschap met diverse waterpartijen, rijen knotwilgen en zanderige hoogtes. Als je er loopt dan waan je je alleen op de wereld. Of althans een wereld zonder mensen.

Twickel
Een aantal jaren geleden was deze plek een heel gewone waard met weilanden en akkers. Tot de eigenaar, Stichting Twickel, besloot om de klei af te graven.

Normaal  schraapt men de vruchtbare bovenlaag (roofgrond) af en legt het in depot. Om daarna de klei te oogsten en zand in de ontstane laagtes te storten. Vervolgens wordt dan na egalisatie de roofgrond weer aangebracht en kan het weer als landbouwgrond dienen.

Reliëf
In de Kleine Gelderse Waard gaat het anders. Op plaatsen waar de klei verwijderd is, wordt de grond met de graafmachines langs oude hoogtelijnen bewerkt. Zo ontstaat een landschap met licht, maar duidelijke herkenbaar, reliëf. Vroeger toen de rivier vrij spel had liet het water dergelijke patronen achter na een overstroming of een verlegging van haar loop. Nu hebben machines de voorwaarden geschapen voor de soorten die dergelijke maagdelijke gronden koloniseren.

Das
Telkens als in een bepaald deel de klei was afgegraven werd het natuurvriendelijk ingericht en daar maakte de natuur dankbaar gebruik van. Er vestigden zich zelfs dassen. Deze grootste van onze marterachtigen graven flinke holen met meerdere kamers waar ze gezellig met verschillende generaties in wonen. Deze familie had een hoogte aan de rand van het gebied gekozen en hier kon de klei dus niet worden verwijderd want de das is een streng beschermd dier.

Plas-dras
In andere delen zijn met de graafmachine laagjes klei aangebracht die voorkomen dat het water snel wegzakt. Hier ontstaan zogenaamde plas-dras situaties; de ideale biotoop voor weidevogels en andere steltlopers. In de modderige stroken leven allerlei kleine waterdiertjes en insectenlarven. Grutto, tureluur en kievit peuren hieruit hun voedsel. En omdat hun snavellengtes verschillen, pikken ze elk hun hapjes uit een andere laag.
In de iets diepere gedeelten zien we tegenwoordig lepelaars ijverig het water zeven met hun eigenaardig gevormde snavel. Langs de oevers stappen bedachtzaam ooievaars op zoek naar jonge kikkertjes en reigers staan verstijfd te wachten op voorbij zwemmende vis.

Capriolen
Tot in de jaren 70 waren er in ons land vele weidegebieden waarin behoorlijk vochtige omstandigheden heersten. Sinds onze waterhuishouding er steeds meer op gericht is om oppervlaktewater zo snel mogelijk af te voeren zijn die natte velden en graslanden zeldzaam geworden. Maar in de Kleine Gelderse Waard klinkt inmiddels weer de roep van de tureluur en zie je in de lucht de acrobatische hoogstandjes van de kieviten.

Gangen door Rijnstrangen
Het gebied kreeg zelfs landelijke bekendheid door de aanwezigheid van de zeldzame Engelse kwikstaart. 
Om te zorgen dat het terrein niet overlopen wordt door fotografen, vogelaars en andere natuurliefhebbers is het zeer beperkt toegankelijk. Gelukkig loopt langs de randen het klompenpad Gangen door de Rijnstrangen. Vanaf die route heb je een prachtig uitzicht over het gebied. Wie weet ziet u wel blauwborsten in de rietkraag, of een bever in de sloot en ook de bruine kiekendief is er gesignaleerd.

Tijd over?
Om het gebied aantrekkelijk te houden voor alle soorten die baat hebben bij dit openlandschap moet voorkomen worden dat alles volgroeit met wilgen en bramen.  Wekelijks is er een groep vrijwilligers actief om alle opslag af te knippen en te verwijderen. En dat is geen straf….. Heerlijk werken op een van de mooiste plekjes van Nederland. Wie wil dat nu niet?
door Carin Holtslag

 

Deel